6 benefits of Glory Tree, or Indian Headache Tree (અરણી)

અરણી (Glory Tree / Indian Headache Tree)

અરણી, જેને અંગ્રેજીમાં Glory Tree અથવા Indian Headache Tree કહેવામાં આવે છે, એક ઔષધીય વૃક્ષ છે, જે સામાન્ય રીતે ૧૦થી ૧૨ ફૂટ જેટલું ઊંચું થાય છે. આ વૃક્ષને ખૂબ સુગંધિત અને આકર્ષક ફૂલ આવે છે, જે તેની ઓળખને વિશેષ બનાવે છે. આયુર્વેદમાં અરણીનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે તેમાં વિવિધ ઔષધીય ગુણધર્મો રહેલા છે.

અરણી સ્વાદે તીખી, મધુર, કડવી અને તુરી હોય છે તેમજ તાસીરમાં ગરમ અને અગ્નિદીપક છે. તે જઠરાગ્નિને પ્રદીપ્ત કરીને પાચનક્રિયા સુધારે છે. આ ઉપરાંત તે વાયુ, સળેખમ (શરદી), કફ, સોજો, હરસ (પાઇલ્સ), આમવાત, મેદ (ચરબી), કબજિયાત અને પાંડુરોગ જેવા રોગોમાં લાભદાયક છે. શરીરમાંથી દોષોને દૂર કરીને તે સંતુલન જાળવે છે.

ઉપયોગ અને ઉપચાર:

(૧) અરણીનાં પાનને સારી રીતે વાટી તેની પેસ્ટ બનાવી સોજાવાળા ભાગ પર લગાડવાથી સોજો ધીમે ધીમે ઉતરી જાય છે.

(૨) અરણીનાં મૂળને પાણીમાં વાટી મોંઢા પર લગાડવાથી ચહેરા પર પડેલા કાળા ડાઘા (વ્યંગ) દૂર કરવામાં મદદ મળે છે અને ત્વચા સ્વચ્છ બને છે.

(૩) અરણીનાં પાન લસોટીને અંડકોષ પર લગાડવાથી અંડકોષનો સોજો ઓછી થાય છે અને આરામ મળે છે.

(૪) સવાર અને સાંજ અરણીનાં મૂળના ચૂર્ણ અથવા તેના ઉકાળામાં ચણા જેટલું શિલાજીત ઉમેરી પીવાથી શરીરમાં વધેલો મેદ (ફેટ) ધીમે ધીમે ઓછો થાય છે અને શરીર હળવું બને છે.

(૫) બકરીના તાજા દૂધમાં અરણીનાં મૂળ વાટી પેસ્ટ બનાવી ચામડી પર લગાડવાથી જૂના અને નવા બંને પ્રકારના ચામડીના રોગોમાં લાભ થાય છે.

(૬) ગડગૂમડ (ફોડા) અથવા ગાંઠ પર અરણીનાં મૂળને દૂધમાં ઘસી તેની પેસ્ટ લગાડવાથી ગાંઠ ધીમે ધીમે બેસી જાય છે અથવા ઓગળી જાય છે.

આ રીતે અરણી એક બહુગુણકારી ઔષધીય વૃક્ષ છે, જેનો યોગ્ય અને નિયમિત ઉપયોગ કરવામાં આવે તો શરીરના વિવિધ રોગોમાં કુદરતી રીતે રાહત મળી શકે છે.